Đầu tư công: "Con bệnh nhờn thuốc"

09:42' 25/11/2015 (GMT+7)
|

(VnMedia) - Theo ông Đặng Đức Đạm - chuyên gia kinh tế, đầu tư công giống như "người mắc nhiều bệnh", trong 10 năm qua Việt Nam mới thấy được triệu chứng của con bệnh và mới điều trị được bằng thuốc giảm sốt, kháng sinh, chưa xác định được nguyên nhân con bệnh và càng chưa chữa được bằng thuốc đặc hiệu.

Chia sẻ tại Hội thảo “Tái cơ cấu đầu tư công gắn với chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng kinh tế xanh” diễn ra ngày 24/11, chuyên gia kinh tế Vũ Đình Ánh cho biết, đặc điểm nổi bật cơ cấu đầu tư công theo ngành giai đoạn 2000 - 2013 là tập trung đầu tư vào cơ sở hạ tầng công, trong khi vẫn duy trì tỷ lệ đầu tư cao vào lĩnh vực sản xuất kinh doanh trực tiếp và xuất hiện xu thế phân tán đầu tư công sang nhiều lĩnh vực khác.

Tuy nhiên, theo ông Ánh, chuyển dịch cơ cấu đầu tư công không rõ ràng và không phản ánh sự thay đổi nào thật sự về vai trò của Nhà nước nói chung và đầu tư công nói riêng, trong phát triển và thực hiện chủ trương phát triển kinh tế xã hội.

Đưa ra nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, ông Ánh cho rằng, do tái cơ cấu đầu tư công không gắn với thay đổi vai trò của Nhà nước trong nền kinh tế. “Cho đến nay, càng ngày càng nói về đầu tư công càng thêm các vấn đề nói mãi không biết. Sau 5 năm mà đổi mới thể chế hầu như vẫn dậm chân tại chỗ”, vị chuyên gia kinh tế này cho hay.

Trong 10 năm qua với chiến lược tái cơ cấu đầu tư công cho thấy, Việt Nam mới thấy được triệu chứng của con bệnh. Ảnh minh họa
Trong 10 năm qua với chiến lược tái cơ cấu đầu tư công cho thấy, Việt Nam mới thấy được triệu chứng của con bệnh. Ảnh minh họa

Đánh giá về tình hình đầu tư công tại Việt Nam, ông Đặng Đức Đạm - chuyên gia kinh tế cho biết, đầu tư công giống như "người mắc nhiều bệnh" và chúng ta là người đứng ra bắt mạch, bắt bệnh. Tuy nhiên, trong 10 năm qua với chiến lược tái cơ cấu đầu tư công, Việt Nam mới thấy được triệu chứng của "con bệnh" và mới điều trị được bằng thuốc giảm sốt, kháng sinh chưa xác định được nguyên nhân con bệnh và càng chưa chữa được bằng thuốc đặc hiệu. “Tôi cho rằng có những triệu chứng nhờn thuốc, bởi trong đầu tư công có đến 5 Chỉ thị để thực hiện, nhưng cuối cùng đâu vẫn vào đó”, ông Đạm chia sẻ.

Đồng tình với quan điểm này, ông Nguyễn Đình Cung, Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) cũng nhận định, ở Việt Nam, tránh nhiệm giải trình đúng quy trình chỉ là hình thức. Vì vậy, đầu tư công như người rất nhiều bệnh và có những loại bệnh lây sang người khác. Có người đang sử dụng "con người" này như công cụ để trục lợi.

Đưa ra ý kiến về vấn đề này, chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan chia sẻ, dư luận xã hội thường cho rằng tái cơ cấu đầu tư công và thay đổi vai trò của Nhà nước trong nền kinh tế diễn ra chậm chạp, có nguyên nhân rất cốt lõi từ tư duy và lợi ích của chính những người trong cuộc. Tuy nhiên, để tìm bằng chứng để chứng minh điều mà xã hội nghi ngờ không dễ, nhưng cũng không thể bỏ qua điều đó).

Theo bà Lan, đầu tư công mở ra để đấu thầu rộng rãi vẫn khó khắc phục hạn chế. "Tôi cho rằng Nhà nước cần nhường lại, trả lại xã hội đầu tư thương mại và để xã hội cùng làm đầu tư mục đích công cộng. Nhà nước vẫn tham lam đầu tư công và sản xuất kinh doanh sẽ tiếp tục méo mó", bà Lan nói.

Đáp lời về vấn đề này, TS. Lưu Bích Hồ, nguyên Viện trưởng Viện Chiến lược phát triển, Bộ Kế hoạch & Đầu tư cho rằng, đừng đổ đầu tư công do Nhà nước quản nhiều quá. Nhà nước làm đầu tư công là chính đáng, nhưng trách là hiệu quả quá thấp nên mới xảy ra như vậy.

Ông Hồ cũng cho biết, so với yêu cầu tăng trưởng, phát triển Nhà nước, nếu xảy ra tình trạng chậm trễ trong đầu tư công cần cắt lớp mổ xẻ. “Bệnh này không phải là ung thư cắt một lần mà suy nhược toàn thể, cần bấm vào bớt đi để cải thiện”, nguyên Viện trưởng Viện Chiến lược phát triển, Bộ Kế hoạch & Đầu tư nói.