"Đại gia" FDI có thể rời đi nếu hết ưu đãi

18:44' 13/11/2015 (GMT+7)
|

Theo báo cáo đánh giá thu hút đầu tư vào công nghiệp điện tử của Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch và Đầu tư), đến 12/11/2015, lĩnh vực điện tử đã thu hút hơn 10 tỷ USD vốn FDI với các tên tuổi lớn như Samsung, Foxconn, LG, Panasonic, Intel.

Theo Cục Đầu tư nước ngoài, thời gian gần đây, các tập đoàn điện tử lớn có xu hướng chuyển dịch cơ sở sản xuất sang Việt Nam. Một trong những lí do là vì sản xuất điện tử thường tập trung ở những quốc gia có lợi thế về chi phí lao động thấp.

Cụ thể, Samsung Electronics chuyển nhà máy sản xuất Smartphone từ Trung Quốc sang Việt Nam; Tháng 3 năm 2015, LG Electronics thông báo chuyển bộ phận sản xuất TV từ Thái Lan sang Việt Nam; Năm 2014, Microsoft rời dây chuyền Nokia từ Trung Quốc sang Việt Nam.

“Một số hãng điện thoại Archos (Pháp) và Compal (Đài Loan) muốn xúc tiến mở rộng đầu tư vào Việt Nam sau khi TPP được ký kết” – Cục Đầu tư nước ngoài cho biết.

Cục Đầu tư nước ngoài cho rằng: Quy tắc xuất xứ trong AEC và TPP buộc các nhà đầu tư muốn tận dụng cơ hội thâm nhập thị trường ASEAN và TPP buộc phải đầu tư vào Việt Nam ở những giai đoạn chuyên sâu hơn, chuyển giao công nghệ để đạt tỷ lệ nội địa hóa.

Với các lợi thế như vậy, Việt Nam đã vươn lên trở thành nhà xuất khẩu điện tử lớn thứ 12 trên thế giới và thứ 3 trong ASEAN năm 2014. Sản lượng điện tử của Việt Nam năm 2013 chỉ thua kém Thái Lan, Singapore và Malaysia. Trong thời gian tới, sản lượng điện tử của Việt Nam dự kiến tăng mạnh, đặc biệt là điện thoại di động và điện tử dân dụng.

Tuy nhiên, thu hút FDI vào lĩnh vực công nghiệp điện tử tại Việt Nam cũng đang gặp phải một số thách thức. Đó là công nghiệp điện tử mới chỉ dừng ở mức độ gia công gây khó khăn trong việc đáp ứng quy tắc xuất xứ trong AEC và TPP.

Ngoài ra, doanh nghiệp điện tử trong nước chưa đóng góp nhiều trong chuỗi cung ứng hàng điện tử. Đơn cử như theo Samsung Việt Nam, trong số 80 doanh nghiệp vệ tinh đang cung cấp linh kiện, phụ kiện, tỷ lệ doanh nghiệp Việt Nam cung cấp cho Samsung chỉ dưới 10%, trong đó chủ yếu cung ứng in ấn và bao bì (phần hưởng giá trị gia tăng thấp nhất), không tiếp thu được công nghệ cao, không có sức lan tỏa tới nền kinh tế.

“Một khó khăn nữa là mức độ cạnh tranh trong thu hút FDI từ một số quốc gia trong khu vực. Các nhà đầu tư có thể chuyển địa điểm đầu tư sang các nước khác khi thời gian ưu đãi đầu tư kết thúc” - Cục Đầu tư nước ngoài nhận định.