Bộ, ngành thờ ơ, doanh nghiệp sao phát triển?!

08:46' 16/11/2015 (GMT+7)
|

(VnMedia) - Mặc dù Nghị định 19 của Chính phủ đã được ra đời gần 2 năm, nhưng công tác triển khai tại các Bộ, Ngành và địa phương còn khá hạn chế. Điều này dấy lên những lo ngại về mục tiêu đạt và vượt mức trung bình của các nước ASEAN-6 về cải thiện môi trường kinh doanh đang khá khó khăn.

Thờ ơ với cải thiện môi trường kinh doanh

Nghị định 19 của Chính phủ về những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia hai năm 2015-2016, được tập trung thực hiện có hiệu quả những đột phá chiến lược gắn với cơ cấu lại nền kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và năng lực cạnh tranh, phấn đấu cải thiện điểm số và vị trí xếp hạng về môi trường kinh doanh (theo xếp hạng của Ngân hàng Thế giới)…

Năm 2015, phấn đấu các chỉ tiêu về môi trường kinh doanh của nước ta đạt và vượt mức trung bình của các nước ASEAN-6 (Brunei, Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore và Thái Lan). Cùng với đó, rút ngắn thời gian nộp thuế, thời gian nộp bảo hiểm xã hội; Tiếp tục giảm mạnh thời gian thông quan hàng hóa xuất, nhập khẩu ngang bằng với các nước ASEAN-6, bảo đảm Hải quan Việt Nam đáp ứng tiêu chuẩn hải quan hiện đại; thời gian hàng hóa xuất nhập khẩu giao lưu qua biên giới đạt mức tối đa 13 ngày đối với hàng hóa xuất khẩu, 14 ngày đối với hàng hóa nhập khẩu…

Năm 2015, phấn đấu các chỉ tiêu về môi trường kinh doanh của nước ta đạt và vượt mức trung bình của các nước ASEAN-6
Năm 2015, phấn đấu các chỉ tiêu về môi trường kinh doanh của nước ta đạt và vượt mức trung bình của các nước ASEAN-6

Bà Phạm Chi Lan - chuyên gia kinh tế cho biết, mặc dù Nghị định 19 của Chính phủ về cải thiện môi trường kinh doanh đã được ra đời gần 2 năm với cách tiếp cận mới và khá rõ ràng khi lấy chuẩn của các nước Asean, nhưng hiện công tác triển khai và hưởng ứng tại các Bộ, Ngành và địa phương còn khá hạn chế.

Bà Lan cho rằng, đúng ra trong một khoảng thời gian nhất định, các cơ quan thực hiện phải báo cáo kết quả đã triên khai thực hiện về Nghị định mà Chính phủ đã ban hành. Tuy nhiên, tính đến tháng 9 vừa qua, chỉ mới có 3 Bộ, Ngành và 3-4 địa phương thực hiện báo cáo về vấn đề này. “Cơ quan thực hiện mà thờ ơ như vậy làm sao có thể phát triển sản xuất kinh doanh. Đừng trách doanh nghiệp thờ ơ, chưa chuẩn bị cho hội nhập khi mà mà các cơ quan, Bộ, Ngành vẫn chưa tham gia tích cực”, bà Lan nhấn mạnh.

Liên quan đến câu hỏi về vai trò của Hiệp hội trong việc giúp doanh nghiệp tiếp cận về thông tin hội nhập, chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan cũng cho rằng, hiện vai trò của Hiệp hội đang khá mờ nhạt và chưa tương ứng nhu cầu của doanh nghiệp.

Lý giả về sự mờ nhạt này, bà Lan cho biết, đến nay chúng ta vẫn chưa có Luật Hiệp hội nên mọi quy định còn có hạn chế, chưa thực tương đồng, thiếu chuẩn chung. Ngoài ra, nhiều Hiệp hội hoạt động chưa năng nổ, thiếu hụt tài chính. Tất cả những điều này đã khiến cơ quan này không thể phát triển bền vững.

Bộ máy Nhà nước phải tích cực hỗ trợ doanh nghiệp

Hiện nay, cải thiện môi trường kinh doanh được xem là nhiệm vụ quan trọng khi mà Việt Nam đang ngày càng hội nhập sâu rộng. Và một trong những cuộc hội nhập mà Việt Nam sẽ tham gia đó là Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC). Tuy nhiên, làm thế nào để doanh nghiệp Việt có thể hội nhập thành công và tận dụng được hết lợi thế đang là một bài toán khó.

Theo ông Võ Trí Thành - nguyên Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương, việc hội nhập vào AEC có thể giúp Việt Nam tiếp cận tất cả các thị trường lớn, với công nghệ và những nhà đầu tư tốt nhất thế giới. Tuy nhiên, để làm được điều này thì Chính phủ và doanh nghiệp có khá nhiều việc phải làm.

Ông Thành cho rằng, Chính phủ phải lồng ghép hội nhập vào các chiến lược phát triển, chỉnh sửa thể chế và pháp luật tương tích với nguyên tắc chơi và chuẩn mực mới. Cùng với đó, bản thân bộ máy Nhà nước phải thân thiện, tích cực và chủ động hỗ trợ doanh nghiệp.

“Doanh nghiệp mở ra chân trời mới với nhiều rủi ro nên phải học ứng xử, quản trị rủi ro. Thêm nữa doanh nghiệp phải gắn sản xuất với chuỗi giá trị toàn cầu và học cách huy động vốn, vì thế giới tài chính đa dạng, phong phú và cách thức gắn với tài chính cũng như cách quản trị nguồn lực này là những vấn đề mới mẻ mà chúng ta cần học”, ông Thành chia sẻ.

Liên quan đến vấn đề này, bà Phạm Chi Lan cũng cho rằng, doanh nghiệp phải căn cứ vào lĩnh vực kinh doanh, chiến lược phát triển của mình trong tương lai để xem AEC giữ vị trí thế nào trong quan hệ thương mại với các nước khác trên thế giới. Cùng với đó, doanh nghiệp Việt Nam cần liên kết để tham gia bên ngoài mạnh mẽ hơn. “Doanh nghiệp hiểu mình cần gì, thiếu gì và họ phải tự làm, phân tích về cơ hội, thách thức, rồi tìm tháo gỡ”, bà Lan nói.

Vị chuyên gia này cho rằng, Nhà nước cần thực hiện tốt hơn về kết nối thể chế và thể chế cần hoạch định làm sao để tạo môi trường tốt cho doanh nghiệp nội địa phát triển.